Tak blisko - tak daleko! Drukuj Email
Autor: Rodzinny Kocioł   
wtorek, 10 luty 2009
sto_01_200Królin i Stojańce to miesca bliskie sercu nas wszystkich a jednocześnie tak odległe geograficznie i czasowo. NOWE ZDJĘCIA!


Przodkowie rodu Zuber i Zając osiedlili się w Królinie pod koniec XIX wieku. Zuberowe przywędrowali z Łękawicy pod Tarnowem, rodzina Zająców z Domaradza koło Brzozowa (obecnie woj. podkarpackie). Obie rodziny kupiły ziemie z parcelacji majątków księżnej Lubomirskiej. Przypadek sprawił, że rodziny zamieszkały po sąsiedzku, na królińskim wzgórzu zwanym "Mazury". "Mazury" - nazwane tak bo zamieszkiwali tą część wsi osadnicy, przybysze z innych, z reguły zachodnich rejonów Galicji, co miejscowym kojarzyło się z Mazurami (Polakami). Z biegiem lat zakorzenili się w Królinie na dobre. Pożenili synów, powydawali córki za mąż, doczekali się wnuków i prawnuków.

Statystyka z roku 1929

Królin - Wieś i gmina, powiat Mościska, woj. Lwów. Sąd powiatowy Mościska, sąd okręgowy Przemyśl. 652 mieszkańców. Stacja kolejowa w Chorośnicy (5km). Poczta, telefon i telegraf - Sądowa Wisznia. Właściciele ziemscy: Meckko K. Bławaty: Denes P. Cieśle: Denes J. Kołodzieje: Tereczko M. Krawcy: Denes M. Szewcy: Czaprom S. Tytoniowe wyroby: Tereczko M.

Stojańce - Wieś i gmina, pow. Mościska, sąd pow. Sądowa Wisznia, sąd okręgowy Przemyśl. 1462 mieszkańców. Kolej, poczta i telegraf: Chorośnica (6km). 1 kościół rzymsko-katolicki, 1 kościół grecko-katolicki. Właściciele ziemscy: Józef Śmiałowski (tel 345) Blacharze: Kamerman Kołodzieje: S. Zając Kooperatywy: "Zhoda" Spóldzielnia z o.o. Kowale: J. Johnson Młyny: Beia, Śmiszkiewicz Towary różne: Kółko Rolnicze Szewcy: A. Kuśnierz Slusarze: M. Adamiszyn Wyroby tytoniowe: M. Dykij, E. Freund, M. Garfunkel
Bardzo ważną rolę w ich życiu odgrywał kościół parafialny w oddalonych o kilka kilometrów Stojańcach. Tam skupiało sie życie nie tylko duchowe ale i towarzyskie miejscowych Polaków. A kościól w Stojańcach był imponujący! Początki jego sięgają XV wieku i jak mówią przekazy założył go niejaki Czuryło de Goraj. W XVI wieku kościół przejęli reformaci, ale w 1631 r. wrócił znowu do katolików za wolą Eufemii de Goraj Czuryłówny, wdowy po Hieronimie z Tenczyna Ossolińskim, staroście żydaczowskim i janowskim. Kościół stojący do dzisiaj, z drzewa modrzewiowego i z bogatymi polichromiami, konsekrekowany został w 1714 r. pod wezwaniem Matki Boskiej Skalperznej.

Do parafii należały, obok Królina następujące wsie: Chorośnica, Siedliska, Słabosz, Słomianka, Tuligłowy, Twierdza, Wojkowice, Zawadów.

Niezliczona liczba naszych przodków, krewnych i kuzynów była w tym kościele chrzczonych, zawierała związki małżeńskie. Na przykościelnym cmentarzu pochowani byli wszyscy ci z rodziny, którzy zmarli przed 1945 rokiem. Tak wiec ziemie Stojaniecka i Królińska są nierozłączną częścią nas samych. Tak blisko - i tak daleko!

Najnowszą historię - wszyscy znamy. Obie wsie sa dzisiaj w obrębie zachodniej Ukrainy. W Królinie i Stojańcach od 1945/46 roku nie ma już Polskich rodzin. Nie ma już ani Zuberów ani Zająców ani Łabów ani Majewskich ani Kucharskich, ani innych pokoligaconych rodzin. Nie ma też ich gospodarstw - poza nielicznymi które jakimś cudem przetrwały. W Królinie, na Mazurach jedynie domy Zająców i ich sąsiadów Kozulów stoją do dzisiaj.

Nie przetrwały też historyczne pamiątki po dziedzicach Stojaniec Śmiałowskich. Ich pałac i folwark - dawno już zniszczone i rozebrane kamień po kamieniu. Grobowiec rodzinny pomimo, że jeszcze stoi jest mocno zruinowany a rozbite kawałki sarkofagów i trumien walają sie po kątach.

Z cmentarza w Stojańcach dzisiaj zostały szczątki. Stosunkowo najlepiej zachowały się pomniki kamienne z tzw. szkoły bruśnieńskiej. Była to prywatna wytwórnia nagrobków w miejscowości Brusno (dzisiaj Nowe Brusno) k. Lubaczowa, której wyroby parafianie stojanieccy bardzo sobie cenili. Nagrobki z betonu i innych nie-kamiennych materiałów nie przetrzymały lat opuszczenia i zaniedbania i praktycznie nie ma po nich śladu. To co zostało można obejrzeć tylko wtedy kiedy nie ma rośliności, ktora zarasta każdy kąt.

Korzystając z zimowej pory, Stanisław Kozula z Suwałk, którego rodzina pochodzi z Królina przy pomocy Romana Wójcickiego z Sądowej Wiszni podjęli pierwsze kroki w udokumentowaniu pozostałości Stojanieckiego cmentarza. Udało im się odczytać i zapisać niektóre tablice cmentarne. Oto ich lista.
  1. Ks.Jan Biega – proboszcz, krzyż ostatnio wymieniono na nowy, ale tablica została oryginalna. Za ks.Jana kościół w Stojańcach był powiększony.
  2. Maria Łaba.+1930.
  3. Antoni Rybka.+1931.
  4. Stanisław Macjocha.+????.
  5. Anna Zawadka.+1930.
  6. Maciej Polański.+1928.
  7. Maria Łaba.+ 1930 lub 1936.
  8. Anna Polańska.+1939.
  9. Piotr Komejko.+1934.
  10. Maria Górska 1860!!!.
  11. Józef Janusz.+1931.
  12. Katarzyna Kaniak.+1932 lub 1937.
  13. Ewa Krawic.+1926.
  14. Jędrzej Rybka.+189?.
  15. Jan Pencherski.+1925.
  16. K.Janson.+1923.
  17. Maria Janson.+192?.
  18. Katarzyna Widlarska.+1929.
  19. Sebastjan Rybka.+1907.
  20. Anna Rybka.+1908.
  21. Antonina Januszowa.+1933.
  22. Antoni Butrak.+192?.
  23. Stepan Baran.+1937.(Ten napis jest cyrylicą, ale sam krzyż jest usytuowany w starej części cmentarza).
  24. Śmiałowscy-Sienia (?).+1900.

Roman Wójcicki
Kliknij na zdjęcie, żeby powiększyć

Żródła:
Księga Adresowa Polski, rok 1929;
Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, wydany pod redacjá Filipa Sulimierskiego 1880-1907
Roman Wójcicki, TKPZL Sądowa Wisznia


Przeczytaj również:
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Ratujmy kościół w Stojańcach!

Znajdź Szczodrość w Swoim Sercu!

Konto na odbudowę kościoła

Zdjęcie Miesiąca

Krysia Karlik
Krysia Karlik

Refleksje

Tak Daleko

Tak blisko jesteś
I tak daleko
W szklanej płycie
W słowach symbolach
W małym prostokącie
W myślach ulotnych
W milknącym głosie
Z oczekiwaniem
Którego znieść
Nie mogę

 

Z naszej galerii

Online

Jesteś tylko Ty!